Mortgage yani tutsat, ülkemizdeki orta gelirli kiracıları, konut kredisi ile ev sahibi yapmaktır.  Tutsat sistemi şöyle işliyor. İlk olarak alacağınız evi seçip gerekli evraklarala finansman kuruluşuna başvuruyorsunuz. Finansman kuruluşu sizden %25 oranında bir peşinat istiyor. Örneğin alacağanız ev 100.000 YTL değerinde ise; bunun 25.000 YTL’sini peşinat olarak veriyorsanız. Geriye kalan 75.000YTL’yi ise 10 yıldan 30 yıla kadar vadelere böldürebiliyorsunuz. Bu şekilde ev finasman kuruluş tarafından sizin adınıza satın alınıp, ipotek ediliyor. Ödemelerinizi düzenli yapmanız sonunda ise bu ipotek kalkıyor ve ev sizin oluyor. Sistemden şu an için ne yazıkki düşük gelirli kiracılar yararlanamıyorlar.  Bankaların aylık faiz oranlarının 0,60 lara kadar inmesiyle, tutsat sisteminde büyük bir artış sağlanacağına kesin gözüye bakılıyor. Şu an ise 1,00 üstünde seyreden faiz oranları yüksek blunuyor. Bu aylık faiz oranlarının ne kadar etkili olabileceğini anlamak için şöyle bir örnek verelim. 100.000YTL değerinde bir ev, 25.000YTL peşinat verilerek satın alınıyor. 75.000YTL tutarlı konut kredisi alınarak satın alınıyor. Evinde değerinden aylık kirası 700YTL civarında olsun. Şimdi aşağıdaki tabloya bakarsak;

Yukardada görebileceğimiz gibi 10 yılda; %1.60 faizde, aylık 1.410YTL öderken; %0.70 faizde 926 YTL ödüyorsunuz. Aradaki fark 484 YTL. Mortagage sistemine girdiğinizde 2 ay üstüste borcunuzu ödemezseniz, banka size ödemeniz için 1 ay daha ek süre tanıyor. Bu sürenin sonunda hala ödeyemezseniz bankanın eve haciz koyma ya da evi satma hakkı olacak. Ancak banka kendi alacağını tahsil ettikten sonra kalan parayı size ödemek zorundadır. Mortgage sisteminden yeterli gelir beyanını gösteren herkes istediği kadar yararlanabilir. İster 5 ev alır, ister kendi arsasının üzerine yaptırır, ister evi alır kiraya verir. Kooparatiflere girerken bile bu sistemi kullanabilirsiniz. Önemli olan yeterli gelirin gösterilebilmesidir. En önemli konulardan biride faizlerdir. Mortgage sisteminin en korkulan yanıdır faizler. Banka sizin önünüze 2 seçenek sunuyor. Bunlardan biri sabit faiz. Sabit faizde borç bitene kadar tüm ödemeler aynı kalır. Eğer ikinci seçenek olan değişken faizi seçerseniz, faizler düşerse sizede yeni ödeme planı yapılır, tabi işin içinde faizlerin yükselmesinide katmak gerekir. Yani ilerde faizler %1′in altına düşer diyorsanız, değişken faizi seçmelisiniz, yok ilerde ne olacağı belli olmaz dersenizde sabit faiz oranı sizin için ideal bir seçim olacaktır. Bir diğer yanlış anlaşılan konu sigortadır. Mortgage sistemi ile satın alınan ev için banka hayat sigorsasının yaptırılmasını zorunlu tutmamaktadır. Eğer hayat sigortasını yaptırmak isterseniz, ortalama 100 bin YTL kredi için, 35-40 yaşlarındaki bir tüketicinin ödeyeceği yıllık prim tutarı 300-350YTL’yi bulabiliyor. Şu an için orta gelirli kiracılara hitap eden mortgage sistemine bakalım rağbet olucak mı?